چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟


گروه زندگی ایرنا – تربیت کودک و آشنا ساختن او با مسائل دینی و آداب و رسوم اجتماعی مشکلی است که نمی توان آن را ناگهانی انجام داد و باید به تدریج و در مراحل مختلف انجام شود. اگرچه روانشناسان و کارشناسان تربیتی برای رسیدن به این هدف گام هایی را ترسیم می کنند، اما در اسلام به این موضوع توجه شده است. از زیباترین روایات در این زمینه، روایت امام صادق (علیه السلام) است: «علم – و هر که در آموختن آن کوشش کند، و هر که در جستجوی آن سودش را بفهمد، آن را عادت بشمار پسرم. اگر در کودکی ادب پیدا کردی وقتی بزرگ شدی به دردت می خورد.او به آن اهمیت می دهد به علمش پایبند است و هرکس به علمش پایبند باشد در تحقیق بیشتر تلاش می کند.همه به دنبال تلاش بیشتر برای درک فایده آن هستند. آن را عادت کن» (قمی علی بن ابراهیم، ​​تفسیر القمی ج ۲، ص ۱۶۲).

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

این روایت ارزشمند، ضمن اشاره به اهمیت آداب یادگیری در دوران کودکی، به این پرسش نیز اشاره می کند که تأثیر عادت دادن کودک به روش تربیتی چیست; محبت و عطوفت امام حسین (علیه السلام) و میل به حضور در مراسم عزاداری سالار شهیدان از جمله مسائلی است که از دوران کودکی در کودک نهادینه شده است، اما باید توجه داشت که برای تأثیر تربیتی این ماه، برخی برای جذب کودکان به مراسم عزاداری باید نکاتی را در نظر گرفت. دکتر مهدی دویی، روانشناس تربیتی و از اعضای هیئت علمی دانشگاه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در خصوص حضور کودکان در مراسم عزاداری توصیه هایی می کند.

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

بهترین سن برای آشنایی کودک با محیط های معنوی

به گفته دکتر دوایی، ما در دو مرحله از زندگی یک جهش عصبی را در مغز تجربه می کنیم. یک جهش عصبی در ۴-۵ سال اول زندگی و دیگری در سن ۱۱ سالگی در دختران و ۱۲ سالگی در پسران رخ می دهد.

پرش عصبی به این معنی است که مغز کاملاً آماده یادگیری است: «با توجه به تجربیاتی که کودک در این دو مرحله از زندگی (۴-۵ سالگی و ۱۱-۱۲ سالگی) دارد، می توان پیش بینی کرد که رویکرد شناختی او به کدام سمت هدایت می شود. دوایی می گوید: ۱۱ تا ۱۲ سالگی آمادگی ذهنی و شناختی بیشتری نسبت به محیط دارد اگر محیط کودک در این سن محیطی هنری، موسیقایی و معنوی باشد، ظرف ذهنی و شناختی کودک در آینده از این موارد استقبال خواهد کرد؛ بنابراین اگر محیط کودک در این سن، محیطی هنری، موسیقایی و معنوی باشد. این تعامل و تجربه دینی و معنوی در این دو مرحله وجود ندارد. در دو سن، کودک همچنان در این زمینه از نظر عصب شناختی بی فایده خواهد بود و در آینده نمی توان انتظار داشت که کودک جهت گیری مذهبی و معنوی داشته باشد. “

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

اهمیت دوران کودکی و بزرگسالی را دست کم نگیرید

این روانشناس کودک به والدین اطمینان می دهد: از کودکی کودک خود را با مسائل دینی آشنا کنید زیرا تاخیر در آشنایی کودک با مسائل دینی درست مانند این است که فردی در بزرگسالی تصمیم به یادگیری زبان دوم بگیرد، البته این امر به راحتی محقق نخواهد شد. بنابراین، اگر کودک در دوران کودکی با مسائل دینی آشنا نباشد، ایجاد جهت گیری مذهبی و معنوی در بزرگسالی آسان نیست.

دویی خاطرنشان می‌کند: بر اساس تحقیقات والدینی که در دوران کودکی در اتاق کودک نماز می‌خوانند و نماز می‌خوانند، فرزندانشان در بزرگسالی جهت‌گیری معنوی و دینی بیشتری دارند، بنابراین ارتباط فرزندان با مسائل معنوی و حسینی ضروری است. حرکت از کودکی.”

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

بهترین رویکرد آموزشی برای کودکان

به گفته دیوی، دو رویکرد در مورد نحوه تربیت کودکان وجود دارد: «رویکرد اول این است که دانش، مهارت، نگرش و باور باید به ترتیب در کودک ایجاد شود، اما رویکرد دوم، برخلاف رویکرد اول، نگرش، مهارت و مهارت را در اولویت قرار می‌دهد. علم به ترتیب اولویت، اما در رابطه با مباحث روانشناختی، به ویژه در مباحث دینی، رویکرد دوم قابل دفاع است.

این روانشناس تربیتی می گوید: ما رویکرد اول را قبول نداریم، مثلاً اگر بگوییم بچه اول احکام نماز را یاد بگیرد، بعد نماز بخواند و بعد مراقبت کند، این همان رویکرد اولی است که با آن موافق نیستیم. ما معتقدیم کودک باید مراقبت کند، ابتدا با نماز، سپس به هر نحوی نماز می خواند و سپس به دنبال علم و احکام نماز است، بنابراین اولویت با نگرش و رفتار است، این موضوع در مورد موضوعات گرایش به مجالس عزاداری نیز صدق می کند. اشتباه است که ابتدا به کودک اطلاعاتی از مصائب عاشورا، مانند گردن زدن امام حسین(ع) بدهیم، سپس از آنها بخواهیم در مراسم عزاداری شرکت کنند و سپس انتظار سود ببرند.

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

این روانشناس کودک معتقد است: والدین باید در ابتدا از نگرش مثبت و علاقه مندی کودک به شرکت در مجالس عزاداری مطمئن شوند و پس از برانگیختن علاقه، والدین می توانند در قالب یک پیام مناسب سنی، حوادث عاشورا را برای او بازگو کنند. داستان.

مناطق مورد علاقه کودکان در مراسم عزاداری و اعضای خانواده

دویی با بیان اینکه والدین باید محیطی را برای مراقبت از خانواده و داشتن حس دینی خوب برای کودک ایجاد کنند، می گوید: می توان با دادن نوشیدنی در مراسم عزاداری، خواندن سوره ای، کودک را به مراسم عزاداری و رسیدگی به خانواده کشاند. قرآن، اجرای نمایش، کمک به انداختن پرچم سیاه و… … اتفاق می افتد که والدین باید با خواندن داستان های مختلف، مثلاً مداحی، فرزندان خود را با فضایل اخلاقی اهل بیت آشنا کنند. سخاوت امام حسن مجتبی علیه السلام و فداکاری و رشادت حضرت عباس علیه السلام و صلابت و خضوع امام حسین علیه السلام به فرزندانشان.

و ادامه می دهد: والدین باید حوادث عاشورا را با توجه به سن کودک نقل کنند و از مطرح کردن موضوعات تلخ و تند عاشورا برای کودک خودداری کنند، مانند گردن زدن امام حسین (علیه السلام) و قرار دادن. سر مبارکش در برابر حضرت رقیه (سلام الله علیها) و زدن تیر بر گلوی حضرت علی اصغر (علیه السلام) سه سر حرمسرا و…»

دویی می گوید پدر و مادر بیش از حادثه عاشورا به حدود اخلاقی امام حسین (علیه السلام) توجه کنند. محبت برادران و خواهران امام حسین (علیه السلام) و حضرت زینب (سلام الله علیها) … برای کودک توضیح دهید.

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

دوایی با اشاره به راه های دیگر کشاندن کودکان به مراسم عزاداری می گوید: سعی کنید در مراسم عزاداری کودکان را تنبیه و دعوا نکنید و از دیگران بخواهید تا حد امکان با کودکان در این گونه مراسم ها مهربان باشند.

وی ادامه می دهد: در هنگام ختم، گوشه ای راحت برای کودکان اختصاص دهید زیرا کودکان نیز مانند بزرگسالان توانایی شنیدن موعظه و مداحی طولانی مدت را ندارند، همچنین والدین در صورت وجود، نباید کودکان را مجبور به گوش دادن به موعظه و مداحی کنند. فضایی مجزا برای کودکان از بزرگسالان است، اما باید در این جشن ها با آوردن وسایلی مانند اسباب بازی، کتاب، کتاب نقاشی و … کودکان را سرگرم کنند.

وی تصریح می کند: والدین باید در هنگام حضور در مراسم عزاداری بیش از حد معمول با کودک رفتار مؤدبانه داشته باشند و حتی قبل یا بعد از حضور کودک در مراسم عزاداری به کودک هدیه دهند و به او بگویند که این هدیه پاداش حضور او در مراسم عزاداری است. از امام حسین (علیه السلام) همه این اقدامات در نگرش مثبت کودک به مسائل معنوی و جذب او به مجالس عزاداری مؤثر است.

    چقدر از مصائب عاشورا را برای بچه ها توضیح دهیم؟

کودکان مجاز به شنیدن هیچ روزه ای نیستند

آموزش مسائل دینی و اعتقادی به کودکان مستلزم استفاده از روش های مفید و مناسب است که باید با احتیاط و حساسیت بیشتری برخورد کرد. نکته ای که در اینجا باید به آن اشاره شود و مورد توجه روانشناسان نیز هست این است که کودکان با دیدن و شنیدن یک داستان یا یک واقعه سعی می کنند مکان، شخصیت ها و اتفاقات را در ذهن خود مجسم کنند، اما سوال اینجاست که آیا گوش دادن به دعای باز و می توان واقعه کربلا را در ذهن کودک به تصویر کشید آیا تاثیر منفی بر او دارد یا خیر؟

دویی در پاسخ به این سوال توضیح می دهد: گوش دادن به دعای افتتاح قطعا برای کودکان خطرناک است، زیرا کودکان با شنیدن دعای باز صحنه های دلخراش و دلخراش واقعه کربلا را در ذهن خود تصور می کنند و این باعث کابوس، اضطراب می شود. و وسواس.” ، و غیره. در آنها خواهد بود.”

یک کارشناس تربیتی به والدین توصیه می کند: در مجالسی که با روحیه فرزندتان سازگاری دارد شرکت کنید، برخی از مجالس عزاداری و عزاداری مختص بزرگسالان است و حضور کودک در این مجالس تأثیر مخربی در ذهن او خواهد داشت همچنین سعی کنید به جای شرکت در مجالس عزاداری طولانی مدت، در مجالس کوتاه مدت و مراسم خانگی شرکت کنید تا کودک غصه نخورد و از عزاداری خسته نشود.